Maqola
Xiva Travel Guide
Sen 12, 2026
•
O'qish vaqti: 5 min
Xiva — O‘zbekistonning eng qadimiy shaharlaridan biri bo‘lib, yoshi 2 500 yildan oshadi. Shahar Buyuk Ipak yo‘lining shimoliy tarmog‘ida joylashgan muhim markazlardan biri bo‘lgan.
Xivaning eng katta boyligi — Ichan-Qal’a. Bu baland mudofaa devorlari bilan o‘ralgan tarixiy ichki shahar bo‘lib, unda masjidlar, madrasalar, saroylar, maqbaralar, minoralar, savdo rastalari va qadimiy uylar saqlanib qolgan. Ichan-Qal’a 1990-yilda UNESCO Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan.
Bugungi Xiva — shunchaki tarixiy obidalar to‘plami emas. Bu odamlar hali ham yashaydigan va ishlaydigan tirik shahar-muzey.
⏳ Xivaga necha kun yetarli?
⭐️ 1 kun
Ichan-Qal’aning asosiy qismlarini ko‘rish mumkin:
Kalta Minor → Muhammad Aminxon madrasasi → Ko‘hna Ark → Juma masjidi → Islom Xo‘ja minorasi → Tosh Hovli → Pahlavon Mahmud maqbarasi → hunarmandchilik rastalari
Bu variant tezkor sayohat qilayotgan turistlar uchun mos.
⭐️⭐️ 2 kun — eng yaxshi variant
1-kun:
Ichan-Qal’a va asosiy tarixiy obidalar.
2-kun:
Qo‘shimcha saroylar, muzeylar, hunarmandchilik ustaxonalari, mahalliy oshxona va Xorazm madaniy tajribalari.
Agar Xivani shoshilmasdan his qilishni istasangiz, 2 kunni tavsiya qilamiz.
🏰 Ko‘hna Ark qal’asi
Ko‘hna Ark — Xiva xonlarining qarorgohi bo‘lgan tarixiy qal’a.
XVII asr oxirida qurilgan bu majmua keyinchalik **“qal’a ichidagi qal’a”**ga aylangan. Bu yerda xonning qabulxonasi, masjidlar, haram, zarbxona, otxonalar, ustaxonalar va zindon joylashgan.
Qal’aning yuqori qismidan Xivaning tarixiy markazini tomosha qilish mumkin.
🕌 Juma masjidi
Juma masjidi Xivaning eng o‘ziga xos binolaridan biridir.
Masjidning ichki qismi yuzlab yog‘och ustunlar bilan qo‘llab-quvvatlangan. UNESCO ma’lumotida 212 ta ustun qayd etilgan.
Masjid odatdagi katta gumbazli masjidlardan farq qiladi — uning ichki makoni ustunlar va yog‘och o‘ymakorligi bilan ajralib turadi.
Foto uchun ham eng qiziqarli joylardan biri.
🕌 Islom Xo‘ja minorasi
Islom Xo‘ja minorasi — Xivaning eng baland va mashhur minorasi.
Minora Ichan-Qal’aning deyarli barcha nuqtalaridan ko‘rinadi.
Uning tepasiga chiqib, Xivaning butun tarixiy markazini yuqoridan tomosha qilish mumkin.
🏛️ Tosh Hovli saroyi
Tosh Hovli — Xiva xonlari davridan saqlanib qolgan eng muhim saroylardan biri.
Saroy XIX asrda qurilgan bo‘lib, unda hashamatli hovlilar, qabulxonalar, yashash xonalari va haram mavjud.
Ayniqsa yog‘och o‘ymakorligi, koshinlar va rangli bezaklar bilan mashhur.
🕌 Pahlavon Mahmud maqbarasi
Pahlavon Mahmud — Xorazmning mashhur shoiri, faylasufi va kurashchisi.
Uning maqbarasi Xivadagi eng muhim ziyorat va me’moriy maskanlardan biri hisoblanadi. Ichan-Qal’a tarkibidagi ushbu majmua o‘zining moviy koshinlari va nafis bezaklari bilan ajralib turadi.
🏛️ Muhammad Aminxon madrasasi
Kalta Minor yonida joylashgan Muhammad Aminxon madrasasi Xivaning eng yirik madrasalaridan biridir.
Bugungi kunda uning binosi Xiva tarixiy markazining asosiy me’moriy manzarasining bir qismiga aylangan.
🏰 Nurullaboy saroyi
Nurullaboy saroyi — Xivadagi boshqa saroylardan biroz farq qiladi.
U XX asr boshlarida qurilgan bo‘lib, Sharq me’morchiligi bilan Yevropa uslubidagi bezaklarni birlashtiradi.
Bu joy Xiva tarixining so‘nggi davridagi saroy madaniyatini ko‘rsatadi.
🛍️ Qadimiy hunarmandchilik va savdo rastalari
Xivada tarixiy obidalar bilan birga mahalliy hunarmandchilik bilan ham tanishish mumkin.
Bu yerda:
🧵 Suzani va to‘qimachilik
🏺 Kulolchilik
🪵 Yog‘och o‘ymakorligi
🧶 Gilamchilik
🎨 Miniatyura va milliy san’at
kabi an’anaviy hunarlarni ko‘rish mumkin.
Xivaning eng yoqimli jihatlaridan biri — hunarmandlarning ish jarayonini bevosita ko‘rish imkoniyati.
O'xshash maqolalar
Barcha maqolalar
